Luchtontvochtiger: nodig of niet, welk type en wat verbruikt hij?

Een luchtontvochtiger heeft pas zin als de luchtvochtigheid structureel boven 65% blijft en je de oorzaak, zoals slechte ventilatie, al hebt aangepakt.^CB Voor een warme kamer kies je een condensatiemodel, voor een koude kelder of garage een adsorptiemodel. Een ontvochtiger lost de oorzaak niet op.

Heb je er een nodig?

Meestal niet. De meeste vochtproblemen in huis komen door vocht dat niet weg kan: koken, douchen, ademen en was drogen in een huis dat te weinig ventileert. Een ontvochtiger haalt dat vocht uit de lucht van één ruimte, maar alleen zolang hij draait. Ventilatie voert het af uit het hele huis, dag en nacht.

Daarom is de volgorde: eerst meten, dan de oorzaak, dan ventileren, en pas daarna een apparaat. De Consumentenbond legt de grens bij een luchtvochtigheid die structureel boven 65% blijft, nadat je de oorzaken hebt aangepakt.^CB Goed is 40 tot 60%.^MC

Situaties waarin een ontvochtiger wel helpt:

• een kelder, souterrain of berging zonder goede ventilatie;
• een ruimte waar je de was binnen droogt en die geen afzuiging heeft;
• een kamer die vochtig blijft terwijl een lekkage of ander bouwkundig probleem nog wordt opgelost;
• een vakantiehuis of ruimte die lang dicht staat.

Twijfel je, meet dan eerst een week met een hygrometer. Een eenvoudige kost ongeveer €10.^MC Hoe je meet, staat in luchtvochtigheid in huis.

Probeer eerst dit

Voordat je een apparaat koopt, loont het om een week lang te kijken wat gratis maatregelen doen. Meet daarbij elke ochtend en avond, zodat je het verschil ziet.

1. Roosters open, ook in de winter, en een mechanisch systeem nooit uit.^MC
2. Afzuigen waar het vocht ontstaat: de afzuigkap aan bij het koken, na bakken of braden ongeveer een uur op de hoogste stand.^MC
3. Kort luchten met ramen en deuren tegenover elkaar, 10 tot 30 minuten.^MC
4. De was niet in een slaapkamer of woonkamer drogen, maar buiten, in een ruimte met afzuiging of in een droger met afvoer.
5. Deuren dicht van de badkamer en keuken als daar vocht vrijkomt, zodat het niet naar de koude slaapkamers trekt.

Zakt de waarde daarmee onder de 60%, dan heb je geen ontvochtiger nodig. Blijft hij structureel boven 65%, ga dan verder.^CB

Drie typen ontvochtigers

Een condensatiemodel werkt als een kleine koelkast: het koelt lucht af tot onder het dauwpunt, vangt het water op en blaast de lucht weer uit. Onder ongeveer 15 °C lukt dat steeds slechter.^CB Een adsorptiemodel trekt vocht aan met een droogmiddel dat het apparaat weer opwarmt. Dat werkt ook in de kou, maar kost meer stroom.^CB

Capaciteit: lees de doos goed

Fabrikanten geven de capaciteit op in liters per dag, niet in vierkante meters. Dat getal geldt meestal bij 30 °C en 80% luchtvochtigheid.^CB Zo warm en nat is een Nederlandse kamer nooit. In een kamer van 18 °C haalt een apparaat dus veel minder dan op de doos staat. De Consumentenbond testte modellen van 10 tot 20 liter per dag.^CB

Wil je meer weten dan de doos, kijk dan naar de capaciteit bij lagere temperaturen in de handleiding, of naar onafhankelijke tests.

Wat verbruikt een ontvochtiger?

Het verbruik reken je zelf uit met het vermogen op het typeplaatje. Vermogen in watt keer het aantal uren gedeeld door 1000 geeft kilowattuur (kWh). Een voorbeeld met ronde getallen: een apparaat van 200 watt dat 8 uur per dag draait, verbruikt 1,6 kWh per dag. Vermenigvuldig dat met je eigen stroomprijs uit je contract. Wij noemen hier geen prijs per kWh, omdat die per contract en per maand verschilt.

Drie manieren om het verbruik laag te houden:

1. Gebruik de hygrostaat: stel 50 tot 55% in, dan slaat hij af als dat bereikt is.
2. Sluit ramen en deuren als hij draait, anders ontvochtigt hij de buitenlucht.^CB
3. Pak de oorzaak aan. Elke liter die je met ventilatie afvoert, hoeft het apparaat niet op te vangen.

Kelder, souterrain en berging

De kelder is de plek waar een ontvochtiger het vaakst echt nodig is. Een kelder ligt tegen koude grond, heeft weinig ramen en vaak geen ventilatie. De muren en de vloer zijn koel, dus vochtige lucht die er binnenkomt, slaat al snel neer. Je ruikt het aan een muffe geur en ziet het aan dozen die zacht worden.

In een onverwarmde kelder kies je een adsorptiemodel, omdat een condensatiemodel onder ongeveer 15 °C slecht werkt.^CB Zet spullen niet tegen de buitenmuren en niet direct op de vloer. Komt er water door de muur of de vloer naar binnen, dan is dat een bouwkundig probleem. Een ontvochtiger houdt de lucht dan alleen draaglijk tot het lek is opgelost.

En vochtvreters?

Een vochtvreter is een bakje met zoutkorrels dat vocht uit de lucht opneemt en als water opvangt. Hij werkt zonder stroom en past in een kast, een auto of een klein toilet. Voor een hele kamer is de capaciteit te klein. Gebruik hem als signaal: loopt een vochtvreter in een kast snel vol, dan is het daar te vochtig en zoek je de oorzaak.

Goed gebruiken en onderhouden

• Zet hem niet in een hoek of achter meubels, maar met ruimte eromheen, zodat de lucht erdoor kan.^CB
• Maak het stoffilter 1 keer per 2 maanden schoon, vaker bij veel gebruik.^CB
• Gebruik bij langdurig gebruik op één plek een afvoerslang in plaats van de watertank.^CB
• In de slaapkamer: kies een stil model en de laagste stand.^CB

Meet na een week opnieuw. Zakt de luchtvochtigheid niet, dan is het apparaat te klein voor de ruimte of komt er meer vocht bij dan je dacht, bijvoorbeeld door een lekkage. Lees dan schimmel in huis over het vinden van de oorzaak. Heb je onlangs geïsoleerd, dan is meer ventilatie vaak de betere oplossing: zie isoleren en ventileren. Alles over typen en plaatsing staat in de gids ontvochtigers.

Veelgestelde vragen

Wanneer heb ik een luchtontvochtiger nodig?

Als de luchtvochtigheid structureel boven 65% blijft en je de oorzaak, zoals slechte ventilatie, al hebt aangepakt.^CB

Welke ontvochtiger voor een koude kelder?

Een adsorptiemodel. Een condensatiemodel werkt het best boven 15 °C.^CB

Werkt een vochtvreter in een slaapkamer?

Nauwelijks. De capaciteit is te klein voor een kamer. Ventileren werkt beter.

Op welke stand zet ik de ontvochtiger?

Stel de hygrostaat in op 50 tot 55%. In woon- en slaapkamers is 45 tot 50% ideaal.^CB